คอลลาเจนคืออะไร? เปปไทด์ ไดเปปไทด์ และไตรเปปไทด์ต่างกันอย่างไร

คอลลาเจนคืออะไร?

คอลลาเจนเป็นโปรตีนโครงสร้างที่พบมากในร่างกาย เป็นองค์ประกอบของผิวหนัง กระดูก กระดูกอ่อน เส้นเอ็นและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ร่างกายสามารถสร้างคอลลาเจนได้จากกรดอะมิโน โดยมีสารอาหารหลายชนิดเกี่ยวข้องกับกระบวนการดังกล่าว รวมถึงวิตามินซี โดยคอลลาเจนแต่ละชนิดมีตำแหน่งและบทบาทแตกต่างกัน เช่น Type I พบมากในผิวหนังและกระดูก ส่วน Type II พบมากในกระดูกอ่อน (ข้อมูลอ้างอิง: PubMed )

เมื่อรับประทานคอลลาเจน ร่างกายไม่ได้ลำเลียงโปรตีนคอลลาเจนทั้งเส้นจากทางเดินอาหารเข้าสู่ผิวหนังโดยตรง แต่จะย่อยให้เป็นกรดอะมิโนและเปปไทด์ขนาดเล็กก่อนดูดซึม งานวิจัยพบว่าสามารถตรวจพบเปปไทด์ที่มี hydroxyproline บางชนิดในเลือดภายหลังรับประทานคอลลาเจนไฮโดรไลเซต แต่ยังไม่ควรสรุปว่าเปปไทด์ทั้งหมดจะเข้าสู่ผิวหรือข้อต่อโดยตรง

คอลลาเจน Type I, II และ III ต่างกันอย่างไร?

Collagen Type I
พบมากในผิวหนัง กระดูก เส้นเอ็นและฟัน วัตถุดิบจากปลาและหนังวัวมักมี Type I เป็นองค์ประกอบสำคัญ

Collagen Type II
เป็นคอลลาเจนหลักในกระดูกอ่อน มักพบในวัตถุดิบจากกระดูกอ่อนไก่ อย่างไรก็ตาม ต้องแยกให้ชัดระหว่าง:

Hydrolyzed Type II  Collagen ซึ่งผ่านการย่อยเป็นเปปไทด์ Undenatured Type II Collagen ซึ่งยังคงโครงสร้างสามมิติบางส่วนไว้
ทั้งสองชนิดมีคุณสมบัติ ปริมาณการใช้และกลไกที่ศึกษาต่างกัน ไม่ควรนำมาเปรียบเทียบด้วยจำนวนมิลลิกรัมอย่างเดียว

Collagen Type III
พบร่วมกับ Type I ในผิวหนัง หลอดเลือดและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน วัตถุดิบจากวัวบางชนิดอาจประกอบด้วย Type I และ III

หลังจากคอลลาเจนถูกไฮโดรไลซ์จนเป็นเปปไทด์สั้น การกล่าวถึง Type I หรือ Type III อาจไม่ได้สะท้อนคุณสมบัติเดิมทั้งหมด เพราะโครงสร้างโปรตีนถูกย่อยไปแล้ว จึงควรดูทั้งแหล่งวัตถุดิบ ลักษณะเปปไทด์และหลักฐานของวัตถุดิบนั้นประกอบกัน

Native Collagen, Gelatin และ Hydrolyzed Collagen ต่างกันอย่างไร?

Native Collagen
เป็นคอลลาเจนที่ยังคงโครงสร้างโปรตีนดั้งเดิมไว้มาก มีขนาดโมเลกุลใหญ่และไม่ได้ถูกย่อยเพื่อทำเป็นเปปไทด์ขนาดเล็ก

Gelatin
เกิดจากคอลลาเจนที่ผ่านความร้อนหรือกระบวนการจนโครงสร้างเสียสภาพบางส่วน สามารถเกิดเจลได้ จึงใช้ในอาหารและแคปซูลอย่างแพร่หลาย

Hydrolyzed Collagen
เป็นคอลลาเจนที่ผ่านการย่อยด้วยเอนไซม์หรือกระบวนการอื่นให้มีสายโปรตีนสั้นลง ละลายน้ำง่ายกว่าและไม่เกิดเจลเหมือนเจลาติน

คำว่า Hydrolyzed Collagen, Collagen Hydrolysate และ Collagen Peptide มักถูกใช้ในความหมายใกล้เคียงกันทางการค้า แต่คุณสมบัติจริงของวัตถุดิบแต่ละรายอาจต่างกัน จึงต้องตรวจเอกสาร Specification และ Certificate of Analysis เพิ่มเติม

Collagen Peptide คืออะไร?

Collagen Peptide เป็นส่วนผสมของสายกรดอะมิโนขนาดสั้นที่เกิดจากการย่อยคอลลาเจน ไม่ได้หมายถึงโมเลกุลชนิดเดียว และไม่ได้กำหนดว่าทุกโมเลกุลต้องมีจำนวนกรดอะมิโนเท่ากัน

Collagen Dipeptide คืออะไร?

Dipeptide คือเปปไทด์ที่ประกอบด้วยกรดอะมิโนสองหน่วย ตัวอย่างเปปไทด์ที่พบในการศึกษาคอลลาเจน ได้แก่:

Pro-Hyp หรือ prolyl-hydroxyproline
Hyp-Gly หรือ hydroxyprolyl-glycine

หลังรับประทานคอลลาเจนไฮโดรไลเสต สามารถตรวจพบกรดอะมิโนและเปปไทด์ที่มีไฮดรอกซีโพรลีน เช่น Pro-Hyp และ Hyp-Gly ในกระแสเลือดได้ (ข้อมูลอ้างอิง: Journal of Agricultural and Food Chemistry )

Collagen Tripeptide คืออะไร?

Tripeptide คือเปปไทด์ที่ประกอบด้วยกรดอะมิโนสามหน่วย เช่น Gly-X-Y ซึ่งสัมพันธ์กับรูปแบบลำดับกรดอะมิโนที่พบในโครงสร้างคอลลาเจน

งานวิจัยด้านผิวหนัง

งานวิจัยหลายฉบับรายงานว่า hydrolyzed collagen อาจช่วยปรับปรุงความชุ่มชื้นและความยืดหยุ่นของผิวในบางการศึกษา โดยมักศึกษาต่อเนื่องประมาณ 8–12 สัปดาห์ (ข้อมูลอ้างอิง: PubMed )

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

1. Shoulders MD, Raines RT. Collagen Structure and Stability. Annual Review of Biochemistry. 2009;78:929–958. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2846778/
2. Yazaki M, et al. Oral Ingestion of Collagen Hydrolysate Leads to the Transportation of Highly Concentrated Gly-Pro-Hyp and Its Hydrolyzed Form of Pro-Hyp into the Bloodstream and Skin. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2017;65:2315–2322.  https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.6b05679?
3. Pu SY, et al. Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2023;15(9):2080.  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37432180/
4. Myung SK, Park Y. Effects of Collagen Supplements on Skin Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. The American Journal of Medicine. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40324552/

ต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารคอลลาเจน

บริษัท กรผกา เทรดดิ้ง จำกัด ให้บริการวิจัย พัฒนาสูตร และรับผลิตผลิตภัณฑ์เสริมอาหารแบบ OEM/ODM โดยทีมวิจัยและพัฒนา ตั้งแต่การเลือกวัตถุดิบและรูปแบบของแคลเซียม การออกแบบสูตรให้เหมาะกับกลุ่มเป้าหมาย ไปจนถึงการออกแบบบรรจุภัณฑ์และการผลิตตามมาตรฐานโรงงาน

ติดต่อเพื่อขอคำปรึกษาและพัฒนาผลิตภัณฑ์:

โทร. 086-905-6047, 096-989-5364

ติดต่อเราได้ที่ E-mail : pakatip.chaow@gmail.com

สร้างแบรนด์อาหารเสริมของคุณอย่างมั่นใจ ด้วยทีมงานมืออาชีพ